Scroll naar beneden voor meer informatie

 

Wat is oedeem? 

Oedeem is een vochtophoping in het lichaam. Oedeem kan verschillende oorzaken hebben.

De volgende vormen komen we hier in de praktijk vaak tegen: 

Veneus oedeem, hierbij wordt de vochtophoping veroorzaakt door een verminderde werking van de bloedvaten. Meestal door defecte kleppen in de aderen. Dit uit zich over het algemeen in de onderbenen en voeten. Deze zwellen in de loop van de dag op en dit geeft vaak een vermoeid en zwaar gevoel.

Post-operatief en traumatisch oedeem, dit is zwelling die ontstaat na een operatie (bijvoorbeeld na een totale knieprothese) of een zware kneuzing van het weefsel. Het vocht zit vaak lokaal rondom het aangedane gebied, maar kan zich ook uitbreiden in het gehele lichaamsdeel.

Lipoedeem is een woekering van vet cellen. Deze vet cellen trekken vocht aan, waardoor lipoedeem vaak gepaard gaat met lymfoedeem. Kenmerkend voor lipoedeem is dat de zwelling met name rond de heupen en in de benen zit. De enkels en voeten zijn vaak slank.

Lymfoedeem wordt veroorzaakt door een afwijking of beschadiging van het lymfestelsel. Dit kan aangeboren zijn of zich op latere leeftijd uiten. In de praktijk zie ik met name mensen met lymfoedeem ten gevolge van kanker of de behandeling hiervan. 

Lymfoedeem en kanker 

Lymfoedeem kan een vervelend bijverschijnsel zijn van (de behandeling van) kanker. Als een tumor cellen loslaat komt dit als eerste in de lymfklieren terecht.Vaak controleren chirurgen tijdens- of na het weghalen van een tumor of er kankercellen aanwezig zijn in de lymfklieren. Indien er kankercellen worden aangetroffen worden één of meerdere lymfklieren preventief verwijderd in een bepaald gebied. Dit gebeurt vaak in de oksel (o.a. bij borstkanker, melanoom) of in de lies (o.a. bij prostaatkanker, gynaecologische kanker, melanoom). Het gevolg is een beschadigd lymfestelsel waardoor er oedeem kan ontstaan.

Ook bestraling en chemotherapie doen de kans op lymfoedeem toenemen. Door bestraling beschadigd en verstrakt het weefsel, waardoor de lymfestroom kan stagneren.

Hoe herken ik lymfoedeem? 

Meestal begint oedeem met een toename van spanning op de huid, een strak gevoel. Het lichaamsdeel voelt zwaar en vermoeid aan en kan ook pijnlijk zijn. Vaak neemt het betreffende gebied in omvang toe, dit hoeft echter niet.

Verdere symptomen kunnen zijn : 

-    Er blijven kuiltjes in de huid staan nadat er druk op heeft gestaan (“pitting”)

-    Sieraden passen niet meer

-    Kledingstukken knellen

-    Verandering van de huid

-    Tintelingen

        In sommige gevallen zijn alle symptomen van lymfoedeem aanwezig, maar is het betreffende gebied niet dikker. In dat geval spreken we van latent aanwezig lymfoedeem.              

 Oedeem.... wat nu? 

Er zijn verschillende behandelmogelijkheden om de zwelling te verminderen. Afhankelijk van de vorm en mate van oedeem pas ik tijdens de oedeemtherapie de volgende technieken toe: 

•  Manuele lymfedrainage

Dit is een specifieke massagetechniek waarbij de gezonde lymfevaten en lymfklieren gestimuleerd worden om harder te werken om zo het te veel aan vocht uit het aangedane gebied af te voeren.           

•  Compressietherapie

Door het betreffende lichaamsdeel in te zwachtelen ontstaat er druk op het lymfestelsel. Door deze druk kunnen de lymfevaten in dat gebied beter pompen en neemt de zwelling vaak snel af.Vervolgens worden er vaak therapeutische elastische kousen aangemeten (TEK) zodat het vocht geen kans krijgt om terug te komen. 

•  Lymftaping

Deze specifieke tapetechniek zorgt ervoor dat de huid gelift wordt waardoor het vocht beter kan wegstromen. 

•  Oefentherapie

Het aanspannen van spieren stimuleert het pompen van de lymfevaten. Hierdoor neemt het oedeem af. Ook zorgt oefentherapie voor een betere functie en belastbaarheid van de ledemaat. De oefeningen kunnen individueel gedaan worden maar er is ook een mogelijkheid om dit in de groepsverband te doen. Binnen de praktijk is er een oefengroep speciaal voor (ex)kankerpatienten met als doel om fit te blijven tijdens en na de kankerbehandelingen (zie hiervoor de folder “Voel je fit!”). 

•  Ademtherapie

Ademhalingsoefeningen stimuleren de lymfklieren (mn in de buikholte) om het vocht beter af te voeren. 

Naast de toegepaste behandeltechnieken speelt zelfmanagement een belangrijke rol bij het verminderen van oedeem. Tijdens de behandeling krijgt u uitgebreide voorlichting en worden er zelfmassage- en/of tapetechnieken aangeleerd zodat u zelf het oedeem zo veel mogelijk kunt beperken.

Downloaden als PDF folder: >>klik hier<<